Over camera's

Een enorm aanbod

Misschien krijg jij af en toe ook al eens de vraag welke camera aan te kopen? Niet makkelijk om daar een duidelijk en beknopt antwoord op geven. Keuze is er in overvloed want het aantal digitale camera's dat momenteel te koop wordt aangeboden is niet meer te tellen en met de regelmaat van een klok komen er nog steeds nieuwe modellen bij. Door het enorme aanbod is het een hele opgave om de juiste camera eruit te pikken maar in grote lijnen zal de keuze in de eerste plaats toch steeds afhangen van volgende:

  • eerst en vooral van wat je wil fotograferen. Is dat bijvoorbeeld voor het overgrote deel natuur dan zal je foto-uitrusting daarop worden afgestemd.
  • het budget dat je kan (of mag) uitgeven, hoe hoger je de lat legt wat betreft: beeldkwaliteit, snelheid, gevoeligheid (ISO), stevigheid, enz. hoe meer je zal moeten investeren.
  • het gewicht dat je wil dragen.

Laat je niet onnodig meeslepen in de megapixelrace. Er bestaat daar trouwens een mooi gezegde over: "Images are not about megapixels and dynamic range. Images are about stories and about moments" (Chase Jarvis). 


Cameramerken

Canon   Fujifilm   Hasselblad   Leica   Mamiya   Nikon   Olympus   Panasonic    Pentax-Ricoh   Polaroid   Sigma   Sony  

Test & review websites

Frankwandelt   Shoot   Zoom   Tweakers   DxOMark   DPreview   Cameralabs   ImagingResource   The Digital Picture   Photonstophoto   CHIP.de
 

De grootte van de beeldsensor

In het overzicht hieronder vind je verschillende soorten camera's gerangschikt volgens grootte van de beeldsensor beginnend met het full-frame sensorformaat (volbeeld in mooi Nederlands) dat algemeen als referentie wordt genomen.

Het full-frame beeldsensorformaat

Men spreekt van een full-frame beeldsensor wanneer de afmetingen van het belichte gedeelte van een beeldsensor overeen komen met het belichte gedeelte van het vroegere populaire 35mm kleinbeeld rolfilm formaat, 36 x 24 mm (3/2 beeldverhouding)


afmetingen 35mm kleinbeeld film en full-frame beeldsensor

In onderstaande afbeelding een overzicht van de meeste huidige beeldsensorformaten zoals die verder in dit artikel aan bod komen. Sommige formaten worden aangeduid met een benaming: full-frame, APS-C, Micro Four Thirds. Andere hebben een Engels/Amerikaanse maataanduiding: 1.5-inch, 1-inch, 2/3-inch, 1/1.7-inch, 1/2.3-inch (1 inch = 25,4 millimeter).


meest gangbare sensorformaten


! De zogenaamde 'middenformaatcamera's gebruiken een nog groter formaat van sensor dan full-frame maar deze worden hier niet besproken omdat het heel dure camera's zijn voor de professionele top. Fabrikanten van middenformaatcamera's zijn Fujifilm, Hasselblad, Mamiya, Pentax 

Afbeelding full-frame sensor Sony α9

Full-frame beeldsensor van Sony α9


Beknopt overzicht

Camera's worden heden vaak in 4 hoofdgroepen ingedeeld:

  • spiegelreflex
  • systeemcamera
  • compactcamera
  • smartphone en tablet

Spiegelreflex- en systeemcamera's hebben de mogelijkheid om van objectief te wisselen.

Compactcamera's, smartphone's en tablets hebben haast altijd een vast gemonteerd objectief dat niet kan gewisseld worden.

Spiegelreflex

Met een spiegelreflexcamera kan men via een opklapbare spiegel en een optisch zoekersysteem door het objectief heen kijken. Aan de achterkant hebben ze een LCD-display, al of niet kantelbaar en/of uitklapbaar. Men kan makkelijk van objectief wisselen en omdat de spiegelreflex al heel lang bestaat (het spiegelreflexprincipe werd al toegepast in de 19e eeuw) hebben vooral Canon en Nikon een enorm uitgebreid gamma objectieven en toebehoren weten op te bouwen wat ze heel populair heeft gemaakt.
Spiegelreflex wordt in het Engels aangeduid met de afkorting SLR (Single Lens Reflex), als het om een digitale camera gaat wordt het DSLR (Digital Single Lens Reflex) en een DSLR waarmee men in HD (High Definition) kan filmen wordt soms HDSLR genoemd.

Systeemcamera

De systeemcamera (vaak ook compacte systeemcamera genoemd, afgekort CSC) is aan een enorme opmars bezig en dankt dat vooral aan vele opeenvolgende innovaties van Sony. Een systeemcamera mist het optische zoekersyteem en de opklapbare spiegel van een spiegelreflex waardoor deze 'spiegelloze' camera's iets compacter, lichter en mechanisch minder gecompliceerd zijn dan een spiegelreflex zonder aan beeldkwaliteit te moeten inboeten. Om het beeld in de camera te kunnen bekijken gebruiken ze in plaats van een optisch zoekersysteem een elektronische zoeker (een ingebouwd klein beeldschermpje) of van een al of niet kantelbaar LCD-display achteraan of van een combinatie van beide.
Een elektronische zoeker verbruikt energie wat de batterijen sneller zal doen leeglopen, het zoekerbeeld is ook niet wat je gewend bent van het optisch systeem van een spiegelreflex maar elektronische zoekers worden jaar na jaar alsmaar beter en hebben alvast de toekomst voor zich.
Sommige systeemcamera's gebruiken een speciale optische zoeker die naast het objectief is ingebouwd, zie verder).

Het objectievenaanbod voor systeemcamera's is (voorlopig) nog minder ruim dan bij de spiegelreflexen. Ze hebben vaak ook een nieuwe objectiefvatting en dus moeten daar nieuwe objectievenlijn voor gefabriceerd worden maar door gebruik te maken van een speciale adapter kunnen ook objectieven van andere merken worden gebruikt waardoor er een heel ruime keuze aan objectieven mogelijk is.

Objectieffabrikanten als Sigma, Tamron, Tokina, Samyang bieden objectieven aan die rechtstreeks (zonder adapter) passen op camera's van de meest gekende merken.

Compactcamera

Compactcamera's hebben een vast gemonteerd objectief (vaste brandpunt- of zoomobjectief) dat niet kan gewisseld worden, ook andere zaken zoals bijvoorbeeld een flitser zijn vaak vast mee ingebouwd. Op enkele uitzonderingen na hebben ze een kleinere sensor waardoor men omvang en gewicht ook kleiner en lichter kan houden.

Smartphone en tablet

Ook smartphone's en tablets hebben een vast gemonteerd objectief. Heden worden de meeste foto's met een smartphone gemaakt, nogal logisch want een smartphone heb je bijna altijd bij de hand en foto's nemen gaat vlot en makkelijk. De sensor en het objectief zijn meestal nog kleiner dan die van een compact en de beeldkwaliteit is ook minder maar daar liggen de meesten niet van wakker. Toch komen er steeds meer smartphone's op de markt die een betere fotokwaliteit bieden en deze tendens zal zich blijven voortzetten.


Nikon D7500 APS-C spiegelreflex

Spiegelreflex

Sony α 6500 systeemcamera

Systeemcamera

Canon Powershot SX730 HS compactcamera

Compactcamera


Spiegelreflex

Full-frame spiegelreflex

full-frame sensor

Sensor 36 x 24 mm, 864 mm²
Full-frame spiegelreflexen zijn gekend voor hun uitstekende beeldkwaliteit (kleurdiepte, dynamisch bereik, lage beeldruis ook bij hogere ISO-waarden). Ze zijn vaak robuust gebouwd en afgedicht tegen het indringen van stof en vocht en bieden veel instelmogelijkheden.

Deze camera's zijn dan ook de keuze van veel professionele fotografen en van gedreven amateurs. Marktleiders zijn Canon en Nikon. Ze hebben kwalitatief hoogstaande spiegelreflexen en kunnen een enorm ruim gamma aan objectieven en randapparatuur aanbieden. Nadeel van een full-frame spiegelreflex is de hoge prijs (+/- 1000 tot 6000 euro, zonder objectief).

Recente full-frame spiegelreflexen: Canon EOS 1DX Mark II, Canon EOS 5DS en 5DSR, Canon EOS 5D Mark IV, Canon EOS 6D Mark II, Nikon D5, Nikon D850, Nikon D810, Nikon D750, Nikon D610, Pentax K-1

APS-C spiegelreflex

APS-C-sensor

De afkorting APS komt van Advanced Photo System, een systeem dat in het filmtijdperk in het leven werd geroepen en staat voor een kleiner filmformaat dan 35 mm kleinbeeld. Het meest succesvol waren de filmcassetjes met 24 mm rolfilm. In het digitale wordt met APS een beeldsensor bedoeld die een maatje kleiner is dan full-frame. In APS-C staat de C voor Classic, in het APS-systeem had je ook nog APS-H, High Definition en APS-P, Panorama.

De meeste merken gebruiken een APS-C sensor van 23,6 x 15,7 mm, 370 mm², crop-factor 1.5. Zie de pagina over de crop-factor.
Canon gebruikt een iets kleinere APS-C-sensor van 22,2 x 14,8 mm, 329 mm², crop-factor 1.6.
De oppervlakte van een APS-C-sensor is 2,33 X kleiner dan van een full-frame een Canon APS-C-sensor is 2,62 X kleiner.

Deze camera's zijn nog steeds heel populair omdat ze door hun kleinere sensor compacter en goedkoper zijn dan een gelijkaardig model met full-frame. Bovendien bieden ze de creatieve fotograaf haast evenveel mogelijkheden en is de crop-factor is een voordeel als men een groter telebereik nodig heeft.

Sommige fabrikanten hebben voor hun APS-C-camera's ook speciale (kleinere en lichtere) objectieven gefabriceerd, EF-S-objectieven bij Canon, DX-objectieven bij Nikon, A-mount bij Sony.
Canon EF-S-objectieven kunnen niet op Canon full frame camera's worden gebruikt omdat deze objectieven dieper in het camerahuis zitten en de grotere spiegel van een full frame spiegelreflex niet kan passeren tijdens het opklappen.
Nikon DX-objectieven kunnen wel op Nikon full-frame camera's worden gebruikt maar men moet dan rekening houden met de DX-crop (men bekomt dus een kleiner beeld).

Andersom kunnen (binnen een merk) veel objectieven en toebehoren voor full-frame ook op APS-C camera's worden gebruikt (raadpleeg de handleidingen).

Recente APS-C spiegelreflexen Canon EOS 7D Mark II, Canon EOS 80D, Canon EOS 77D, Canon EOS 760D, Canon EOS 1300D, Nikon D500, Nikon D7500, Nikon D5600, Nikon D3400, Pentax K-3 II, Pentax KP

Met vaste semitransparante spiegel

De full-frame Sony αA99 II en APS-C Sony α77 II hebben in plaats van de opklapbare spiegel een vast opgestelde semitransparante spiegel (Translucent Mirror Technology™). Voordeel is dat je dan over continu autofocus beschikt. Sony is momenteel de enige fabrikant van dit type camera's.

Sony heeft er ooit voor gekozen om alleen te investeren en te innoveren in camera's van de toekomst en dat zijn camera's zonder opklapbare spiegel en als kan het kan ook zonder mechanische sluiter. De Sony a9 is voorzien van superieure innoverende technologieën die alle spiegelreflexen doen verbleken. Olympus, Panasonic, Fujifilm, Sigma en Leica hebben er voor gekozen om alleen nog systeemcamera's aan te bieden. Loopt de spiegelreflex dan stilaan tegen zijn fysieke (mechanische) beperkingen aan?

Nikon 5D spiegelreflex
Nikon 5D
Nikon's top full-frame spiegelreflex
Canon EOS 1D Mark II spiegelreflex

Canon EOS 1DX Mark II
Canon's top full-frame spiegelreflex

Canon EOS 1D Mark II spiegelreflex

Sony α99 II
Sony's top full-frame met
semitransparante spiegel


Systeemcamera

Full-frame systeemcamera

full-frame sensor

Sensor 36 x 24 mm, 864 mm²
De systeemcamera's van de Sony α7-serie waren de eerste met een full-frame sensor. Deze Sony's hebben een elektronische zoeker en achteraan een kantelbaar LCD-scherm. Ze hebben geen laagdoorlaatfilter vlak voor de sensor (Optical Low-Pass Filter of afgekort OLPF) om zo nog iets meer fijne details te kunnen weergeven. Dit filter wordt heden al eens meer weggelaten, ook bij andere merken. Het laagdoorlaatfilter dient om moiré- en/of verkleuringeffecten te voorkomen maar het verzwakt de beeldscherpte heel lichtjes. Er zijn verschillende soorten laagdoorlaatfilters (soms spreekt men ook van 'anti-aliasing filter', afgekort 'AA filter' of 'Blur filter').

Een stevige houvast (vooral met grote objectieven), een goede batterij-autonomie en de robuuste weerbestendige uitvoering zoals we dat van de betere spiegelreflexen gewoon zijn hebben de systeemcamera's (nog) niet maar ze zijn wel compacter en lichter. De huidige generatie heeft een uitmuntende beeldkwaliteit.

Recente full-frame systeemcamera's Sony α-serie, Leica,  

Full-frame systeemcamera met 'optische meetzoeker' (rangefinder)

Een meetzoekercamera heeft geen elektronische zoeker en mist ook het traditionele optische 'spiegelreflex' zoekersysteem maar heeft wel een speciale optische zoeker die zoals bij vele compact camera's ergens naast het objectief is geplaatst. Toch is een optische meetzoeker veel beter uitgevoerd dan bij de gewone (goedkope) compacts omdat er door middel van een lijnenkadrering in de zoeker duidelijk wordt weergegeven wat het objectief ziet, vandaar de benaming meetzoeker.
Een nadeel van een zoeker die naast het objectief is opgesteld is de parallax maar ook dat heeft men weten op te vangen omdat de lijnen voor de beeldkadrering zich aanpassen naargelang het onderwerp zich dichterbij bevindt.
Voordelen: compacter dan een full-frame spiegelreflex en altijd een helder optisch zoekerbeeld ongeacht de lichtsterkte van het objectief.
Nadelen: geen autofocus, beperkte keuze in objectieven, hoge prijs.

Recente full-frame systeemcamera's met meetzoeker Leica M
Wat maakt de Leica M dan toch aantrekkelijk?

APS-C systeemcamera

APS-C beeldsensor

Sensor 23,6 x 15,7 mm, 370 mm², crop-factor 1.5 
Zoals eerder aangehaald kan men camera's met APS-C-sensor compacter en lichter kan maken dan een full-frame. Maar te compact heeft nadelen, de handgreep is soms te klein en de batterij loopt vrij snel leeg omdat er vaak minder ruimte is voor een grote batterij. Toch wint de APS-C systeemcamera enorm aan populariteit.
Met dit type camera is het mogelijk om binnen een merk of mits het gebruik van een adapter dezelfde verwisselbare objectieven te gebruiken zoals bij APS-C spiegelreflex en soms ook zoals bij full-frame.

Recente APS-C systeemcamera's Canon, Sony, Fujifilm, Leica, Sigma

Foveon

Foveon Sigma sensor

Foveon-sensor 20,7 x 13,8 mm, 286 mm², cropfactor 1.7
Foveon is een bedrijf dat beeldsensoren levert waarbij de pixels voor de individuele kleuren rood, groen en blauw boven elkaar liggen (en niet naast elkaar zoals bij de meeste andere sensors).
De Foveon technologie is overgenomen door Sigma. Zij beweren dat de nieuwe Foveon X3 direct image sensor de meest geavanceerde sensor is die ooit werd ontwikkeld.

Recente Foveon systeemcamera's Sigma

Four Thirds en Micro Four Thirds systeemcamera

Micro Four Thirds sensor

Sensor 17,3 x 13 mm, 225 mm², cropfactor 2
De Four Thirds System Standard is een door Olympus en Kodak ontwikkelde standaard (1999). Het gaat hier om camera's met een (kleinere) sensor in een 4/3 beeldverhouding. Zie four-thirds.org
Het Micro Four Thirds-systeem gebruikt dezelfde sensor als Four Thirds maar dan met een iets kleinere en verbeterde objectiefvatting.

Met dit systeem kon men camera als objectieven kleiner en lichter maken en toch nog een goede beeldkwaliteit halen.
De 2X crop mist zijn effect ook niet want daardoor wordt bijvoorbeeld een 150-300 mm objectief het equivalent van een 300-600 mm.
Wie zou er niet blij zijn met een systeem met verwisselbare objectieven dat heel wat kleiner en lichter is dan full-frame en APS-C-systemen? Four Thirds camera's vind je uitsluitend bij Olympus, Panasonic, Leica.
Recente Four Thirds Camera's en Micro Four Thirds Camera's

1-inch systeemcamera

1 inch sensor

Sensor 13,2 x 8,8 mm, 116 mm², cropfactor 2.7
In september 2011 verbaasde Nikon de fotowereld door een systeemcamera met een nieuw 1-inch sensorformaat de camerawereld in te sturen. Ondertussen gebruiken ook enkele andere merken dit 1-inch sensorformaat maar dan meestal in hun compactcamera's.
Kleine sensors geven meer scherptediepte maar dat is niet altijd door iedereen gewenst (maar misschien wel door het doelpubliek dat men hier voor ogen had?)
Het verwisselen van objectieven leidt vroeg of laat tot stofjes op de sensor en een stofje op deze kleine sensor zal dan in de gemaakte beelden vrij groot te zien zijn.
Voor deze systeemcamera heeft Nikon nieuwe verwisselbare CX-objectieven gefabriceerd.

Recente 1-inch systeemcamera Nikon 1

Systeemcamera Sony α9
Sony α9
Full-frame systeemcamera
Systeemcamera Sigma sd Quattro
Sigma sd Quattro
APS-C systeemcamera
Systeemcamera Panasonic Lumix GH5
Four Thirds systeemcamera
Systeemcamera Nikon 1
1 inch systeemcamera

Compact camera (met vast gemonteerd objectief)

Full-frame compact

full-frame sensor

Sensor 36 x 24 mm, 864 mm²
Velen zullen met verbazing naar de Sony RX1 hebben gekeken toen die op de markt kwam, een compact met een 24,3 Mpx full-frame beeldsensor. Een gedurfde uitvoering waarbij Sony mikt op de hoge beeldkwaliteit van full-frame met het gemak van een compact. Helaas is de prijs ook 'full-frame'. Ondertussen is de Sony RX1R II uit. Dezelfde full-frame compact als de RX1 maar Sony heeft net als bij de spiegelloze α7R het laagdoorlaatfilter weggelaten om nog iets meer fijne details te kunnen weergeven. Ook bij Leica kan je terecht voor een full-frame compact.
Met hun vast gemonteerde objectieven zijn compacts beter beschermd tegen het indringen van stof al is dat geen 100% garantie. Door de nauwe openingen in het objectief en camerahuis kunnen er soms toch nog fijne stofjes binnendringen en op de sensor terechtkomen en dan zal je de camera moeten binnenbrengen voor reiniging.

Recente full-frame compacts Sony, Leica Q

APS-C-sensor

APS-C-sensor 23,6 x 15,7 mm, 370 mm², cropfactor 1.5
Het heeft wat geduurd maar er zijn nu verscheidene digitale compactcamera's op de markt die een APS-C-sensor gebruiken in combinatie met een vast gemonteerd objectief.
De beeldkwaliteit van dit type compact is vrij hoog door de combinatie van een APS-C-sensor met een objectief met vaste brandpunt. Goedkoop zijn deze camera's niet al is de Pentax-Ricoh GR wel een koopje. Voor de prijs van de Fujifilm X100S of Nikon Coolpix A heb je al een spiegelreflex met (verwisselbaar) objectief en dus wordt het moeilijk kiezen maar als compact en APS-C per se samen moeten gaan zullen deze camera's zeker kopers vinden.

Recente APS-C compacts Canon, Fujifilm, Pentax-Ricoh GR,

1-inch compact

1 inch sensor

1-inch-sensor 13,2 x 8,8 mm, 116 mm², cropfactor 2.7
Dit sensorformaat is na de introcuctie ook vrij populair geworden voor compacts omdat men de camera's nog vrij klein kon houden en toch een wat grotere en betere sensor kon inbouwen dan bij de kleinere compacts. Topmodellen met een 1-inch sensor hebben wel een flink prijskaartje!

Recente 1-inch compacts Canon, Panasonic, Sony.


De 'echte' compacte compact en ultracompact

Sensorformaten van compact en ultracompact camera's

Compactcamera's met heel kleine sensors zijn klein, licht, handig, goedkoper en meestal ook eenvoudiger in gebruik.

Compacts zijn er bij verscheidene cameramerken maar de kleine en eenvoudige modellen ondervinden steeds meer concurrentie van de smartphone's en tablets.

Bridge camera's Bridge vormt een aparte groep binnen de compacts. Ze hebben ook een kleine sensor en een vast gemonteerd objectief maar zijn omvangrijker. Ze hebben vaak ook meer instelmogelijkheden en hun zoomobjectief loopt soms ver in het telebereik en haalt soms het equivalent van een 800 mm en meer.

Compact camera Sony RX1R III
Full-frame compactcamera
Compact camera Fujifilm X100F
APS-C compactcamera
Compact camera Panasonic Lumix TZ100

1 inch compactcamera